• Aríaspeki Helga Pjeturss
• Íslenska aríaspekin

Höfundur: Snorri G. Bergsson

Hinn virti fræðimaður George L. Mosse lýsti því yfir, að þarft væri að rannsaka áhrif dulspekinnar á uppgang nasismans: „Það er nauðsynlegt" segir hann, „vegna þess að sagnfræðingar hafa vanrækt þennan hugmyndastraum af þeim sökum, að hann væri of fáránlegur til að vera tekinn alvarlega." Leitin að hinum mikla meistara var þó hluti að starfsemi dulspekifélaga um heim allan og náði þessi árátta jafnvel hingað til Íslands. Dr. Helgi Pjeturss var einn þeirra, sem mikinn gaum gaf að hugmyndum um hinn komandi lausnara. Hann ræddi nokkuð erlendar kenningar honum varðandi, en bætti um betur og benti einna helst á sjálfan sig í því sambandi. „Trúið á mig" sagði hann, ekki á Krishnamurti eða aðra suðræna meistara. „Baldr" kæmi úr norðri, en þá aðeins ef norrænir menn gerðu sér far um að „sækja fortíð sína" og hafna útlendum boðskap.

Dr. Helgi Pjeturss taldi, að mannkyninu hefði hnignað og þyrfti á hjálp lengra þróaðra mannvits, reynslu og þekkingar aría, sem byggju á öðrum stjörnum eða hefðu varðveitt þekkingu sína í afskekktu fjalllendi. Helgi fetaði þar í fótspor guðspekinnar og skyldra dulspekihreyfinga, sem héldu því hiklaust fram, að ármenn aría byggju eða feldu sig í Himalayafjöllum.

Svipaðar kenningar gengu yfir Þýskaland frá 1871 og fram að valdatöku Adolfs Hitlers. Meðal þeirra sem væntu hins germanska messíasar voru fylgjendur aríaspekinnar og ritaði einn þeirra, stúdentinn Rudólf Hess, verðlaunaritgerð um hinn komandi leiðtoga Þýskalands. Leiðtoginn mikli fannst síðan í München og fylgdi Hess honum trúfastlega framvegis.

Í tímaritinu Ganglera, útgefnu af Guðspekifélaginu á Íslandi, má finna margar athygliverðar greinar, sem tengjast aríahyggjunni og uppgangi dulhyggjunnar í Þýskalandi. Ein þeirra greina, sem vekja sérstaka athygli, var skrifuð af séra Jakobi Björnssyni og birtist 1926. „Koma andlegs leiðtoga" var yfirlit yfir þær væntingar sem dulspekimenn um allan heim báru í brjósti, þær að hinn mikli avatar kæmi senn fram á sjónarsviðið. Einna helst litu menn til hins unga Krishnamurti í því skyni og meðal annars var Guðspekihreyfingin, sem þá var komin undir stjórn Annie Besant, ofurseld dýrkun á þessum unga Indverja. Helgi Pjeturss, sem bar í brjósti sömu væntingar og guðspekingar, taldi þó að þessi Indverji væri síður en svo hinn komandi leiðtogi, enda skorti honum visku og þekkingu til að taka að sér slíkt hlutverk. Helgi taldi nefnilega, að hinn mikli leiðtogi, Maitreya, kæmi frá norðri og væri því ljóst, að hann einn gæti tekið það hlutverk að sér. Því sagði hann hiklaust: „Trúið á mig", ekki á Krishnamurti. En þrátt fyrir að lærisveinar Helga hafi verið áhrifalausir afdalamenn í Ballarhafi, mótaðist hugmyndafræði hans eftir sömu forskriftum og nasisminn og aðrar stefnur innan aríahyggjunnar.

"Hinn frægi Jesú var krossfestur fyrir bankarán, frjálsar ástir og aðrar syndir óviðkomandi manna."

Aríaspeki Helga Pjeturss

Helgi Pjeturss hafði komist að þeirri niðurstöðu, að mannkynið væri á helgöngu, en þá skilgreiningu notaði Helgi ítrekað í skrifum sínum. En ólíkt flestum öðrum, taldi hann sig hafa lausn fram að færa fyrir mannkynið:

„Ef menn læra ekki að trúa á mig, þá munu slys þau, sem nú hafa verið svo mikil brögð að, fara vaxandi. Þá mun von kæra höfuðborg, Reykjavík, verða úr sögunni fyrir aldamótin 2000, en íslenskt þjóðerni verða liðið algerlega undir lok um 2100. Og fyrir árið 3000 mundi hin síðasta hvíta þjóð verða aldauða … Mjer er kunnugt um, að ýmsum hefir gramist, að jeg skuli taka svo til orða, að trúa þurfi á mig."

En hver gæti Foringinn annar verið? Hinn mikli übermenschen kæmi frá hinu kalda norðri, ekki frá Himalaya. Helgi hafði rétt fyrir sér í því, að lausnari dulspekinga kæmi frá norðri, en nánari staðarákvörðun hans var röng og einnig frekari spádómar hans. Helgi taldi, að mannkyninu hefði hnignað og þyrfti á hjálp lengra þróaðra mannvits, reynslu og þekkingar aría, sem byggju á öðrum stjörnum eða hefðu varðveitt þekkingu sína í afskekktu fjalllendi. Helgi fetaði þar í fótspor guðspekinnar og skyldra dulspekihreyfinga, sem héldu því hiklaust fram, að ármenn aría byggju eða feldu sig í Himalayafjöllum.

Aríaspekin átti vel við Guðmund Einarsson frá Miðdal. Hún var andsnúinn sérhverju afsprengi gyðinglegrar hugsunar, þ.á m. lýðræði og kristni. Fylgismenn hennar gengu á fjöll og nutu útiveru á fögrum slóðum, lifðu yfirleitt á hollu mataræði og dýrkuðu þjóðlega list.

Tengsl aríaspekinnar voru ætíð mikil við Tíbet, vöggu arískrar menningar, og átti jafnvel Guðmundur Einarsson frá Miðdal, sem hafði hneigst til dulrænnar hyggju ýmis konar og tekið þátt í slíku starfi hér heima, eftir að benda á þann merka sannleik.

„Ekki er það tilviljun ein, að meginkraftur andans á hásæti á Himalayafjöllum, en ekki á flatlendi Afríku."

Hin svokallaða aríaspeki, eða guðspeki aríanna, átti vel við Guðmund. Hún spratt fram í Austurríki og í suðurhluta Þýskalanda og tengdist útiveru órjúfanlegum böndum. Aríaspekingar leituðu eftir afturhvarfi til fortíðar germanskra sveita og voru andsnúnir sérhverju afsprengi gyðinglegrar hugsunar, þ.á m. lýðræði og kristni. Þeir gengu á fjöll og nutu útiveru á fögrum slóðum, lifðu yfirleitt á hollu mataræði og dýrkuðu þjóðlega list.

,,Íslendingar hafa viðhaldið þjóðareinkennum sínum umfram aðrar norðlægar þjóðir og ættu því að hafa forgöngu um endurreisn hinnar fornu norrænu arfleifðar."

Allt þetta hefði Guðmundur Einarssonar getað skrifað undir með góðri samvisku og til að hamra heita járnið, nam Guðmundur við listaskóla nokkurn í München, en sá hafði verið undir handarkrika Thule-leynifélagsins, sem boðaði aríska dulspeki og kynþáttahyggju, en hafði einnig upprisu germanskrar listar á verksviði sínu. En Guðmundur tók upp fleira en dulhyggju aríaspekinnar. Hann fór í stutta kynnisferð um Evrópu á miðjum þriðja áratugnum og heimsótti listamenn og fjallgönguleiðir á ferðum sínum. Og þetta blasti við honum í Vínarborg:

„Rúnir hungurs og örbirgðar les maður í öðru hverju andliti og það enn hrottalegar þar sem blóðsugur þjóðarinnar leyna ekki feng sínum, ég á við Gyðingana sem keyptu Wien — eða það sem eftirsóknarverðast var af borginni — á meðan neyðin var stærst."

Þessi orð Guðmundar hefðu getað sómað sér í flestum bæklingum austurríska aríaspekinga, sem einmitt bentu ítrekað á óeðlilegt vald gyðinga í Vínarborg. Helgi Pjeturss reri til fiskjar á þessum sömu miðum, þótt hann hafi einnig dregið í sömu netin ýmsar kenningar jarðbundnari kynþáttafræðinga.

Sigurbjörn Einarsson, síðar biskup, var einn þeirra sem tóku hinum arísku hugmyndum Helga Pjeturss fagnandi:

„Þessar stórkostlegu sýnir, settar fram á áfengu gullaldarmáli, með skírskotun til mannvitsins og vísindalegrar þekkingar, yfirskyggðu öll mín viðhorf til lífsins. Útvalning Íslendinga, aðalstign hins norræna kyns, vaxtabroddur mannkynsins hér á landi, hið mikla samband við aðra hnetti, við máttka forfeður og forna ármenn þessa úrvals kyns…" En hvaðan komu þessar kenningar Helga? Hvaða tengsl hafði hann við germanska aríahyggju og stórmeistara hennar í Evrópu?

Rætur dulhyggjukenninga Helga má þó einnig rekja til Austurríkis, þar sem aríaspekin var í miklum blóma. Skref Helga til fylgilags við aríaspekina kom í nokkrum misstórum skrefum. Með ýmsum krókaleiðum má segja, að helsti áhrifavaldurinn á mótun kynþáttafræða Helga hafi verið norrænufræðingurinn Josef Calasanz Poestion (1853-1922). Poestion reit fjölda bóka um norðurslóðir, einkum Ísland og hélt rómaða fyrirlestra víða í Þýskalandi og í Austurríki. Haraldur Jóhannsson segir svo frá: „Um þessar mundir í Vínarborg fær skáldið og rithöfundurinn J.C. Poestion áhuga á Íslandi og íslenskri menningu. Á árunum 1885 og 1887 koma út eftir hann ritverk í fimm heftum um íslensk skáld á síðari árum."

Dr. Helga Pjeturss fannst „frámunalega vitlaust" að meta menn eftir þjóðerni eða þjóðætt (race).

Norrænuhyggja Poestions var öðru fremur dregin frá hjónunum Friedrich og Karoline de la Motte Fouqué, en þau rituðu mikið um Ísland, norræna menningu, forngermanska hætti og fundu farveg fyrir norrænudýrkun sína í germönskum hetjusögum um vaska riddara. En í meðförum Poestions blandaðist hetjudýrkun Motte Fouqués við norræn fræði, guðspeki, launhelgar aríanna og þrá eftir upprisu germanskrar hyggju á kostnað hinnar „júðsku menningar". Og barón Hans von Jaden var einn þeirra sem hreifst af málflutningi Poestions og ákvað að skoða vöggu arískrar fornmenningar upp á eigin spýtur.

„Einn þeirra, sem varð fyrir áhrifum þessara rita, var barón, sem hét Hans von Jaden, doktor í lögfræði og áhugamaður um fagurfræði. Hann tekur sér ferð á hendur til Íslands árið 1897 og er í ágústhefti Þjóðólfs, þetta sama ár, sagt frá dvöl hans í landinu. Þess er getið að hann dáðist að íslenskum mannvirkjum svo sem brúnum á Ölfusá og Þjórsá, en samt þykir honum fegurð Laugardalsins af öðru bera."

Barón Hans van Jaden kom því til dýrðarríkis aríanna í norðri og varð sannarlega ekki fyrir vonbrigðum.

„Sunnudaginn 2. ágúst þetta ár var haldinn svokallaður Þjóðminningardagur á túninu við Rauðará. Til þessarar hátíðar efndu stúdentar með tilstyrk félagasamtaka í Reykjavík. Með þessari samkomu var ætlunin að glæða þjóðræknistilfinningu landsmanna og skyldi hún verða árlegur viðburður héðan í frá, eins og „tíðkaðist í siðuðum löndum".

Baróninn segir frá því, að þegar hann fór á Rauðarártúns-hátíðina, hafi hann kynnst hinum hispurslausu, ástúðlegu eiginleikum Íslendinga, „þeirri þjóð, sem ég hef lengi virt og elskað".

En Barón Jaden elskaði fleira en Ísland. Hann felldi hugi til Ástríðar (Ástu) Pjetursdóttur, Pjeturssonar lögregluþjóns og bæjargjaldkera. Þau trúlofuðust í desember 1897, giftust tveimur árum síðar og bjuggu upp frá því í Vínarborg, en héldu góðum tengslum við Ísland, Íslendinga og sérstaklega Helga, bróður frú Ástu. Áhrif barónsins á Helga komu fljótlega upp á yfirborið og birtust aríaspekilegar hugmyndir í grein hans í Skírni 1906 og var fyrsta skrefið það, að minna Íslendinga á heiðnina, hin germönsku trúarbrögð. En ljóst má telja, að Helgi var enn í dálitlum vafa um gildi og trúverðugleika hinna nýfundnu kenningar. Í Skírnisgrein árið eftir virðist hann hafa færst nær heiðnum kenningum og aríaspekinni. Í síðasta lagi árið 1912 var svo hin nýja lífsskoðun Helga nánast fokheld, en hélt þó áfram að þróast á komandi misserum.

"Um íslenskan læknakandídat í Vínarborg sagði hann, að hann væri vinsæll og virtur „meðal sjúklinga sem heldur vilja leita til þessa vinalega, myndarlega norræna manns en lítilla, feitra og hörundsdökkra manna."

Aríaspekin, sem hafði gerjað í potti norrænnar fornaldarhyggju, var nú komin til manns í Mið-Evrópu og teygt anga sína til Íslands, nær ábyggilega fyrir milligöngu von Jadens, barónsins geðþekka. Helgi sagði svo frá: „Meðal margra fróðlegra greina, sem barón dr. v. Jaden og Ásta systir mín, hafa sent mjer, er ein um hinn dvínandi lífsþrótt mannkynsins." Líklegt verður að teljast, að frá von Jaden hafi Helgi sogið merg arískrar dulspeki. Sjálfur var von Jaden tengdur hugmyndum aríaspekinnar og bar hann í brjósti kynþáttalegar skoðanir í anda völkisch-hugmynda. Um íslenskan læknakandídat í Vínarborg sagði hann, að hann væri vinsæll og virtur „meðal sjúklinga sem heldur vilja leita til þessa vinalega, myndarlega norræna manns en lítilla, feitra og hörundsdökkra manna [Gyðinga]."

Íslenska aríaspekin

Dr. Helgi Pjeturss stöðvaði samfylgd sína með nasistum þegar kom að útfærslu kynþáttastefnunnar.

Líklegt verður að teljast, að frá Hans og Ástu von Jaden, handhöfum íslenskra fálkaorða af ýmsum gráðum, hafi aríaspekin borist til Íslands. Meðal annars vegna áhrifa þeirra fór Helgi Pjeturss að trúa á líf á öðrum stjörnum, því þar byggju arískir guðir sem tengdust ekki „Jahve og hans liði." Áreiti aríaspekinnar og norrænnar þjóðernishyggju var í megindráttum hið sama, Gyðingar og hin ýmsu afsprengi gyðinglegrar hugsunar. Og Helgi gleypti aukinheldur kynþáttakenningar aríaspekinga og Houstons Stewarts Chamberlains, sem hafði mikil áhrif á Helga, að mati Sigurbjörns Einarssonar. Í ferðasögu sinni frá London 1912 segir hann svo:

„Í Lundúnum einkum, og hvergi betur en í efri málstofunni lærði ég að verða ósamþykkur dr. Andreas Hansen í því, að bezta kynið á Norðurlöndum sé tiltakanlega langhöfðað og mjóhöfðað. Hins vegar kemur mér ekki í hug að halda því fram að breiðustu höfuðin séu bezt kynjuð. En ég sá það á Englandi og hefi sannfærst um það æ betur og betur síðan, að dökk hár og augu fylgja oftar mjóu og löngu höfðunum, og oft hefi ég getað séð, að það eru Gyðingar sem þau eiga eða gyðingablendingar."

En gegn Júðunum stefndi Helgi hinum ágætustu Íslendingum, þjóð „sem hin ólíkasta er Gyðingum, enga þjóðlega hugsjón hefir átt, sem hún teldi hafa gildi fyrir alt mannkyn, og um langan aldur enga trú á sjálfa sig."

Jónas Jónsson frá Hriflu lýsti Helga Pjeturss sem manni af „hinu bjarta, æskulega yfirbragði hins bláeyga, fagurhærða norræna víkings." Sjálfur taldi Helgi hið norræna kyn vera „topp mannkynsins". Íslendingar hefðu viðhaldið þjóðareinkennum sínum umfram aðrar norðlægar þjóðir og ættu því að hafa forgöngu um endurreisn hinnar fornu norrænu arfleifðar. Aríska aldan hefði hjaðnað með falli Persa, Grikkja og Rómverja, forn-arísk trúarbrögð hefðu horfið og semísk tekið við, svo sem kristni og íslam. Fylgdi hann þeim skoðunum helstu hugmyndasmiða nasista, að best væri að taka upp forn heiðin og germönsk trúarbrögð, enda væru hin nýjúðsku trúarbrögð, kristnin, óhentug fyrir hina dyggðugu aría. Kristnir menn væru „áhangendur Gyðinga" og væri trú þeirra „tegund kristindóms." Einnig væri kaþólska kirkjan andarísk, eða „júðsk-ítölsk valdastofnun", en undir hana höfðu Íslendingar gengið árið 1000 „en fleygðu frá sjer árúnaði forfeðra sinna, þó að hann væri að ýmsu leyti merkilegri en sá, sem þeir tóku í staðinn. Fullnaðarsigur vinnur hin júðska stefna þó ekki hjer á landi fyr en undir 1300; þá fyrst hefir kirkjan og trúin náð hjer fullu einveldi."

Sigurbjörn Eiríksson, síðar biskup, beindi augum sínum til ásatrúar og boðaði hana í ræðum og riti í kringum 1930, meðal annars í málfundafélagi Menntaskólans, Framtíðinni. Hann taldi hluta hins norræna arfs vera fólginn í heiðnum trúarbrögðum og því skyldi arísk þjóðernisstefna sækja blóð sitt til fornra ármanna aríanna.

Hann bætti við:

„Á skömmum tíma hverfur allur ljóminn af landinu þar sem verið hafði glæsilegasta fólk jarðarinnar, og þar sem hin norræna tunga, fegursta mál mannkynsins, hafði fegurst orðið. Og á skömmum tíma breytist loftslagið, svo að skógarnir kýtast og hverfa, en kornyrkja legst alveg niður. Og jafnframt aukast svo eldgos og jarðskjálftar, að heilar sveitir fara í eyði. Er það ömurleg saga, og þjóðin hefir aldrei síðan beðið þess fullar bætur, sem þá gerðist."

"Jesú hefur eytt og deytt aríska menningu og einnig „hjer á Íslandi er Júðinn vaxinn Íslendingum yfir höfuð." Hvíta mannkynið er því „gegnjúðskað ..."

Í kjölfar spámannsins gengu svo fylgjendur hans, bæði þeir sem sátu með honum gegnum súrt og sætt og hinir, sem hurfu smám saman á braut. Meðal þeirra sem skiptu um skoðun er sennilega Sigurbjörn biskup Einarsson einna kunnastur. „Eins og fyrr segir gerðu áhrifin frá Helga Pjeturss það að verkum, að Sigurbjörn varð um sinn fráhverfur og andsnúinn kirkju og kristni … Braut mannkyns hefur mjög verið helvegur og kirkjan átt sinn ríka þátt í því. Hinir fornu heiðnu guðir voru verur annarra hnatta, af sama kyni og hinir kyngöfgu fornu aríar. „Jahve og allt það lið" var af annarri ætt, framandi hinum germanska anda og blóði."

Því beindi Sigurbjörn augum sínum til ásatrúar og boðaði hana í ræðum og riti í kringum 1930, meðal annars í málfundafélagi Menntaskólans, Framtíðinni. Hann taldi hluta hins norræna arfs vera fólginn í heiðnum trúarbrögðum og því skyldi arísk þjóðernisstefna sækja blóð sitt til fornra ármanna aríanna. Því skyldi breyta lögum og reglum samfélagsins og afnema þær júðsku kennisetningar, sem lagabálkar vestrænna þjóða hefðu grundvallast á. Meðal slíkra júðskra kenningarkerfa væri kristnin, enda væru þau trúarbrögðin byggð á hugmyndum Júða nokkurs, „sem oftast er nefndur og þeirra manna heilagastur sem fæðst hafa, að dómi flestra aría." Frægasti Gyðingurinn hefði því eytt og deytt aríska menningu og einnig „hjer á Íslandi er Júðinn vaxinn Íslendingum yfir höfuð." Hvíta mannkynið væri því „gegnjúðskað", að því sem spakur maður sagði.

Hugmyndir Helga Pjeturss voru á þá lund, að baráttan um framtíð mannsins stæði milli Gyðinga og Íslendinga, norrænna hugsuða eins og hans sjálfs og andans manna af flokki Gyðinga.

Ekki þarf að fara langt til að finna hinn spaka mann. Helgi Pjeturss reit svo:

„Menn hafa aldrei gert sér eins ljóst og þurft hefði, hversu gegnjúðskað hið hvíta mannkyn er orðið, og hvað það þýðir, að hin fornu trúarbrögð Aríanna skuli vera alhorfin í Evrópu ... Að rétta við hina arísku framsókn, — auðvitað án alls fjandskapar gegn Semítum— að koma framsókn mannkynsins í rétt horf, það er hlutverk íslensku þjóðarinnar."

Helgi taldi, að Gyðingar hefðu „lagt undir sig, að heita má, mjög mikinn hluta jarðarinnar." Það væri hlutverk íslensku þjóðarinnar að útrýma hinum „júðsku" áhrifum úr aríska kyninu. Sjálfur færi hann þar fremstur í flokki, en þyrfti að berjast við fáfróða menn sem kæmu ekki auga á anda sannleikans fyrir blindni sinni. Hins vegar hampi menn alls kyns falskenningum Gyðinga eins og Sigmundar Freuds og Alberts Einsteins, því þær falli betur að röngu hugarfari samtímans. „Menn gleypa líka við því sem er tiltölulega fánýtt, ef nógu vel eru barðar bumburnar fyrir þeim sem flytur, eins og er ef um eitthvað ræðir sem miðar til þess að efla andleg yfirráð Gyðinga ... Það er eftirtektarverð samkeppni, sem á þessum árum hefir átt sér stað milli Íslendingsins og Gyðingsins, og er þar aðstaða æríð ólík." Hugmyndir Helga voru á þá lund, að baráttan um framtíð mannsins stæði milli Gyðinga og Íslendinga, norrænna hugsuða eins og hans sjálfs og andans manna af flokki Gyðinga. Helgi viðurkenndi þó, að Einstein væri frægasti vísindamaður síns tíma, en galli hans væri hið jarðbundna hugarfar.

Og fleiri fylgdu í arísku fordómasporin. Halldór Laxness reit:

„Er undur mikið, að jafnvel á slíkum vakningardögum, sem nú eru, skuli menn enn gera ómerkilegum fornritum arabiskrar kynkvíslar [Gyðinga] hærra undir höfði en helgiritum og hetjusögum vors eigin ágæta kynstofns og það í því landi, sem hefir réttnefnt verið vagga norrænnar menningar og andagiftar."

Dr. Helgi Pjeturss fullyrti að gyðingar væru hataðir sökum þess að þeim vegnar betur en öðrum mönnum efnahagslega og áhrif þeirra eru mikil. En að hans mati var full langt gengið að útrýma þeim.

Þessar skoðanir Halldórs voru teknar beint upp úr kenningum dr. Helga og var skáldið frá Laxnesi ófeimið að láta það í ljós. Síðan vildi Halldór „góðfúslega gefa Háskóla Íslands bendingar um það, að þyki nauðsyn á að fræða Íslendinga um afrek Júða í hug og heimi fremur en annarra þjóða austrænna, sem flestar eru þeim þó hundraðfalt merkilegri og vitrari" skyldi kenna heimspeki og bókmenntir þeirra frá Baruch Spinoza til Alberts Einsteins og sleppa þessari biblíu, sem orðin væri til ama „sökum hégiljuháttar." Best væri að breyta þjóðfélagsskipuninni frá hinum júðsku grundvallarsetningum til heilbrigðar lífsskoðunar, „sem fram hefur haldið Helgi Pétursson [Pjeturss], einn göfugastur maður á Norðurlöndum." Betri bækur en Biblían væru t.d. ferðasaga Eiríks á Brúnum, Bréf Þórbergs Þórðarsonar til Láru og Nýall dr. Helga. Rammíslensk alþýðufræði í stað júðskra kennisetninga og „trúarbrögð hærri kynstofna" í stað trúar sem þeirri, „að hinn frægi Jesús hafi verið krossfestur fyrir bankarán, frjálsar ástir og aðrar syndir óviðkomandi manna." Því virðist jafnvel Halldór Laxness hafa staldrað við í hugarheimi Helga Pjeturss, á leið sinni frá munkakaþólsku til kommúnisma.

"Gyðingar hafa lagt undir sig, að heita má, mjög mikinn hluta jarðarinnar. Það er hlutverk íslensku þjóðarinnar að útrýma hinum júðsku áhrifum úr aríska kyninu."

En síðan kom síðari heimsstyrjöldin og Helgi var ekki í vafa um, hvað væri að eiga sér stað. Aríaríki í miðhluta Evrópu væri að verjast ásókn auðugra Gyðinga í Bretlandi, en þeir væru að hefna fyrir ofsóknir Hitlers og stuðningsmanna hans á trúbræður þeirra í Þýskalandi. Helga fannst þó aðfarir nasista full harkalegar, þótt þýska þjóðin hefði annars átt fullan rétt á einhvers konar aðgerðum gegn Gyðingum. Og römm er sú taug, er rekka dregur föðurtúna til. Helgi Pjeturss stöðvaði þó samfylgd sína með nasistum þegar kom að útfærslu kynþáttastefnunnar. Við lok heimsstyrjaldarinnar síðari, þegar framkvæmd gyðingahaturs nasista, sem hann varði þó að öðru leyti, hafði verið opinberuð heiminum, furðaði Helgi sig á aðförunum. Honum fannst „frámunalega vitlaust" að meta menn eftir þjóðerni eða þjóðætt (race). Gyðingar væru hataðir sökum þess að þeim vegnaði betur en öðrum mönnum efnahagslega og áhrif þeirra væru mikil. En það væri full langt gengið að útrýma þeim.

Vísa á þessa grein Prenta greinina Mitt álit Fara efst á síðu