Hópi tilraunamanna var talin trś um aš įkvešin rotta byggi yfir meiri greind en ašrar rottur er žeir höfšu til rannsókna. Fljótlega kom ķ ljós aš žessi sama rotta var nokkru fljótari aš fara ķ gegnum völundarhśs og skaraši aš öllu leyti fram śr öšrum rottum. Ķmyndunin var žannig oršin aš veruleika. Į sama mįta var kennara sagt frį žvķ aš įkvešinn hópur barna hefši hęrri greindarvķsitölu en annar hópur ķ sama bekk. Ķ raun var enginn merkjanlegur munur į börnunum. Hópnum var sķšan skipt ķ tvo bekki og kennarinn bešinn um aš koma eins fram viš bįša bekkina. Įtta mįnušum sķšar reyndust "gįfušu" börnin undantekningarlaust vera meš hęrri einkunnir. Įrangur žeirra į greindarprófi var auk žess 28 prósent betri en hinna barnanna. Vęntingar kennarans höfšu žannig mótandi įhrif į frammistöšu nemendanna.

Žaš er vel žekkt stašreynd aš margir lęknar nota svonefnt ,,placebolyf" meš góšum įrangri, žaš er aš segja óvirkt efni sem hefur akkśrat ekkert lęknisfręšilegt gildi. Žannig er vitaš aš sykurpillur, sem gefnar hafa veriš til aš fullnęgja žörf sjśklingsins fyrir lyfjamešferš, hafa rįšiš bót į ótrślegustu kvillum. Sjśklingurinn hefur vęnst žess aš hljóta bata og žess vegna oršiš aš ósk sinni. Athugun, sem gerš var viš Harvard-hįskólann ķ Bandarķkjunum, gaf ótvķrętt til kynna aš sefjun og vęntingar hefšu mikil įhrif ķ žį veru aš minnka sįrsauka hjį sjśklingum er gengiš höfšu undir uppskurš. Sumum sjśklinganna var gefiš morfķn til aš stilla kvalirnar en ašrir fengu óvirkt efni. Nišurstašan var sś aš af žeim hópi er fékk morfķn losnaši um 52 prósent sjśklinganna viš sįrsaukann en um 40 prósent af žeim er fengu ,,placebolyfiš" eša sykurupplausnina.

Margir vķsindamenn eru nś sannfęršir um aš stór hluti af žvķ gagni sem lyfjamešferš gerir sé ekki vegna lķtt skilinna verkana lyfjanna heldur vegna hina huglęgu įhrifa. Lęknirinn bżst viš žvķ aš lyfiš virki, sjśklingurinn gerir žaš sömuleišis - og žess vegna virkar žaš. Franski lķffręšingurinn René Dubos (stundum kallašur ,,samviska lęknisfręšinnar") fullyršir jafnvel aš ,,nķutķu prósent allra meinsemda, sem fólk leitar meš til lęknis, lęknist įn nokkurrar mešferšar". Dubos telur aš gagnsemi lękna felist fyrst og fremst ķ žvķ aš žeir veiti fólki huggun og uppörvun og žaš sé uppörvunin sem geri žaš aš verkum aš fólk lękni sig sjįlft.

"Vitaš er aš sykurpillur, sem gefnar hafa veriš til aš fullnęgja žörf sjśklingsins fyrir lyfjamešferš, hafa rįšiš bót į ótrślegustu kvillum"

Sś skošun aš hugręn iškun geti stušlaš aš lękningu krabbameins žykir heldur fjarstęšukennd og er ekki almennt višurkennd mešal lękna. Samt sem įšur er lęknirinn Karl Simonton, sem er sérfręšingur ķ geisla- og krabbameinslękningum, sannfęršur um aš hugarįstand hafi įhrif į tilurš, žróun og lękningu krabbameins. Hann hefur uppgötvaš aš beint samband er į milli hugarafstöšu sjśklingsins, lķfsvilja hans og framvindu krabbameinsins. Simonton hefur ķ samvinnu viš samstarfsmenn sķna žróaš lęknisašferš sem byggist mešal annars į mętti ķmyndunaraflsins og jįkvęšrar hugsunar ķ barįttunni viš krabbameinsfrumurnar. Sjśklingurinn sér til dęmis ķ huga sér vķgbśinn og barįttuglašan riddara er berst meš góšum įrangri gegn ,,krabbameinsdrekanum". Sį įrangur sem nįšst hefur meš žessum hugaręfingum lofar góšu og ķ sumum tilfellum hefur veriš um algeran bata aš ręša.

Émile Coué (1857-1926) kenndi fólki hvernig žaš gęti hjįlpaš sér sjįlft meš žvķ aš endurtaka ķ sķfellu: ,,Sérhvern dag, į sérhvern hįtt, lķšur mér betur og betur". Myndverk eftir Agnar Agnarsson.

Önnur lękningaašferš, sem fęrir sér ķ nyt mįttaröfl hugans, er dįleišsla. Um notagildi dįleišslu er ekki lengur deilt. Hśn var hins vegar snemma į žessari öld śthrópuš sem svikabrögš og forbošin eša talin gagnslaus af hinu hefšbundna valdi lęknisfręšinnar. Ķ marga įratugi lokušu vķsindamenn - kröfuhafar alls sannleikans - augunum fyrir lękningamętti dįsvefnsins og įsökušu jafnvel sjśklingana um aš gera sér upp bęši veikindin og lękninguna. Nś er dįleišsla notuš til aš rįša bót į fjölmörgum sjśkdómseinkennum eins og til dęmis kvķša, ofnęmi, svefnleysi, ristilbólgu, mķgreni og kyndeyfš svo nokkur dęmi séu nefnd.

Žó aš dįleišsla teljist nś hentug til lękninga vita menn enn ekki hvaš hśn raunverulega er né hvernig hśn verkar. Heilalķnurit af manni sem er ķ dįi lķkist til aš mynda venjulegu vökulķnuriti. Žrįtt fyrir žetta er hęgt aš fį žann sem hefur falliš ķ dį til aš gera ótrślegustu hluti. Hann finnur ekki fyrir sįrsauka žótt hann brenni sig į kertaloga, skellihlęr aš ķmyndašri grķnmynd, veršur kófdrukkinn af žvķ aš drekka vatn og fer eftir beišni aftur ķ tķmann og hagar sér aš öllu leyti eins og ungbarn. Bandarķskur kraftlyftingamašur gat sem dęmi ekki lyft upp blżanti eftir uppįstungu žess efnis frį dįvaldi.

"Margir vķsindamenn eru sannfęršir um aš stór hluti af žvķ gagni sem lyfjamešferš gerir sé ekki vegna lķtt skilinna verkana lyfjanna heldur vegna hina huglęgu įhrifa."

Į sķšustu įrum hefur sś afstaša įtt vaxandi fylgi aš fagna aš öll dįleišsla sé ķ raun og veru sjįlfsdįleišsla. Dįžolinn hefur žannig frumkvęši aš žvķ aš dįleiša eša sefja sjįlfan sig og telur sjįlfum sér sķšan trś um aš leišslan sé komin til vegna tilmęla dįvaldsins. Fęrustu dįvaldar okkar tķma hafa žvķ tekiš upp į žvķ aš kenna sjśklingum sķnum sjįlfsefjun svo aš žeir geti sjįlfir beitt dįsvefninum til aš leysa vandamįl sķn. Sjįlfsefjun hefur žann mikla kost aš vištakandi sefjunarinnar stjórnar sjįlfur feršinni og er ekki öšrum hįšur um įrangur. Sefjunartękni gefur einstaklingnum möguleika į aš beita vitundarįstandi sķnu til aš hętta reykingum, neyta minni fęšu og losa sig viš kvķšatilfinningu įn žess aš žurfa aš grķpa til róandi og oft vanamyndandi lyfja.

Ašferšin felst ķ žvķ aš koma sér ķ slökunarįstand og bišja sķšan dulvitundina um aš vinna bug į žvķ vandamįli sem veriš er aš vinna meš hverju sinni. Reynsla sįllękna hefur sżnt aš dulvitundin bżr yfir langtum meiri žekkingu en hin venjulega vökuvitund okkar. Žess vegna žarf einvöršungu aš upplżsa dulvitundina um žaš markmiš sem sjśklingurinn hefur sett sér.

Žvķ hefur veriš haldiš fram aš sį įrangur sem nęst meš lyfjanotkun sé ekki vegna lķtt skilinna verkana lyfjanna heldur sökum žess aš bęši lęknirinn og sjśklingurinn bśast viš įrangri og trśa stašfestlega aš lyfin geri gagn.

Franski lyfjafręšingurinn Émile Coué įleit aš ķ barįttunni viš sjśkdóma vęri įhersla į hlutverk viljans alltof mikil. Hann hélt žvķ fram aš žegar viljinn og ķmyndun eiga ķ rimmu bķši ķmyndunin undantekningarlaust hęrri hlut. Coué ķtrekaši žetta margoft. ,,Viljinn mį umfram allt ekki grķpa fram ķ fyrir sjįlfsefjun," skrifaši hann. ,,Žaš sem viš žurfum aš stefna aš er žroski ķmyndunaraflsins. Žaš er žessum mun aš žakka aš mér hefur oft tekist aš nį įrangri ķ tilvikum žegar öšrum mönnum, mönnum meš ótvķręša og mikla hęfileika, hefur mistekist." Ķ žessa veru hannaši hann sérstaka žulu sem hann hvatti sjśklinga sķna til žess aš hafa yfir: ,,Sérhvern dag, į sérhvern hįtt, lķšur mér betur og betur." Žessa einföldu tękni mį nota til aš sķa inn ķ dulvitundina jįkvęšar stašhęfingar sem skila sér sķšan ķ betri heilsu.

Žżskur lęknir, J. Schultz aš nafni, žróaši žessa tękni lengra. Hann tók miš af iškun indverskra jóga og taldi aš besta leišin til žess aš nżta sér ummyndunarmįtt hugans vęri aš žróa meš sér hęfileikann til aš ,,sjį" ķ huganum myndir af žvķ sem einstaklingurinn vill aš raungervist. Schultz vissi aš taugakerfiš gerir engan greinarmun į raunverulegum atburši og atburši sem gerist eingöngu fyrir tilverknaš ķmyndunaraflsins. Žess vegna er hęgt aš tileinka sér fęrni, til dęmis į sviši ķžrótta, meš stżršri ķmyndun įn žess aš venjuleg iškun eša ęfing komi til. Žessa stašreynd hafa sovéskir ķžróttamenn notaš sér meš góšum įrangri. Žeir ęfa ķ huganum višbrögš sķn į leikvellinum og sjį fyrir sér sigur eša nżtt vallarmet įšur en til sjįlfrar keppninnar kemur. Stżršar hugsżnir hjįlpa fólki aš nį fram markmišum sķnum og hafa gagnger įhrif į framvindu lķfs žess.

Sjįlfsefjun og önnur beiting ķmyndunaraflsins nęr žó ekki tilgangi sķnum ef tilmęlin, sem gefin eru, strķša gegn žeirri sjįlfsķmynd sem einstaklingurinn hefur. Hugtakiš sjįlfsķmynd gefur til kynna heildarskošun einstaklingsins į sjįlfum sér, ešli sķnu, hęfileikum og sérstöšu. Fólk framkvęmir, stżrir hegšun sinni og finnur til ķ samręmi viš rķkjandi sjįlfsķmynd og bregšur sjaldan śt af žvķ munstri. Persóna sem hefur til dęmis žį sjįlfsķmynd aš hśn sé ,,of feit" eša ,,hafi ekkert peningavit" getur ekki vęnst žess aš bęta lķkamsžyngd sķna né fjįrhagsstöšu nema breyta fyrst žeirri sjįlfsķmynd sem liggur til grundvallar.

"Lęknismešferš Simotons byggist mešal annars į mętti ķmyndunaraflsins og jįkvęšrar hugsunar ķ barįttunni viš krabbameiniš."

Sjįlfsķmyndin virkar eins og hitastillir. Til žess aš hękka hitann ķ herberginu veršur aš fęra hitastillinn. Sį sem vill breyta hįtterni sķnu eša ašstęšum veršur į sama hįtt aš endurskapa sjįlfsķmyndina. Sjįlfsķmyndin er yfirleitt žrengri en hśn žarf aš vera, fólki sést yfir fjölmarga möguleika og mótast af takmarkašri nżtingu į hęfileikum sķnum.

Einstaklingar meš neikvęša sjįlfsķmynd hafa tilhneigingu til aš žjįst af hugarafstöšu ,,fórnarlambsins". Samkvęmt skilgreiningu fórnarlambsins įkvešur umhverfiš aš öllu leyti žess eigin hegšun; mašur er žaš sem umhverfiš hefur gert manni. Aušveldast er aš kenna foreldrunum, samfélaginu, fyrri reynslu eša óréttlęti annarra um eigin vandamįl. Enginn getur bśist viš aš geta breytt sjįlfsķmynd sinni fyrr en hann eša hśn hefur tekiš įbyrgš į henni. Hver og einn hefur skapaš sjįlfsķmyndina og žann veruleika sem viškomandi lifir ķ og getur umskapaš hana į nż aš vild.