Þótt kynlíf og aðrar unaðssemdir holdsins skipi veglegan sess meðal helstu trúarbragða Austurlanda er mikilvægi þess hvergi jafnmikið og hjá tantra. Tantra er svo fornt að uppruninn er með öllu mistri hulinn. Sumir sagnfræðingar halda því fram að tantra eigi upphaf sitt að rekja til norðvesturhluta Indlands á meðan aðrir álíta að það hafi fyrst orðið til í Afganistan eða Tíbet. Orðið sjálft er úr sanskrít og merkir ,,það sem leysir úr ánauð". Tantra kennir að maðurinn sé í álögum. Hann samkennir sig við sitt lægra eðli í stað þess að opna hjarta sitt fyrir æðri eiginleikum sálarlífsins, guðdómsneistanum sem í öllum býr. Tantra eru vísindin um þroskun og fullkomnun mannsins. Markmið tantra er að gera manninum kleift að varpa af sér álagahamnum og uppgötva sitt guðdómlega eðli. Lykilinn að slíkri vitundarbreytingu er að finna í kynlífinu samkvæmt kenningum tantra. Kynmök eru heilög athöfn er gerir einstaklingum kleift að bergja á uppsprettu tilvistar sinnar. Tantra er vísindalegt æfingarkerfi er notar skynfærin og lystisemdir holdsins til þess að öðlast mystíska upplifun.

"Markmið tantra er að gera manninum kleift að varpa af sér álagahamnum og uppgötva sitt guðdómlega eðli. Lykilinn að slíkri vitundarbreytingu er að finna í kynlífinu."

Flest trúarbrögð líta á Guð sem karlkyns. Í samræmi við þetta viðhorf var getnaðarlimurinn dýrkaður í fornum átrúnaði. Tantra leggur hins vegar megináherslu á kvenlegt eðli guðdómsins. Gyðjan Shakti var tignuð sem æðsta form guðdómsins. Nafn hennar þýðir máttur og hún var talin birtingarform hinnar kvenlegu alheimsorku sem iðkendur tantra vilja leysa úr læðingi með kynmökum. Tantra eru víðsýn trúarbrögð. Í trúarriti tantra segir svo:

,,Guð er einn en mennirnir nefna guð mörgum nöfnum."

Tantra grundvallast á einhyggju. Í stað þess að líta á að ,,andinn eigi í stöðugu stríði við hið veraldlega hold", líkt og gert er í kristindómi, eru hugur og hold, efni og orka, hið huglæga og hlutlæga álitin vera tvær hliðar sama veruleika. Syndin skipar ekki stóran sess í hugmyndakerfi tantra líkt og hjá kristninni. Helvíti eða eilíf útskúfun er ekki til í hugmyndaheimi tantra. Mennirnir gjalda fyrir eigin misgjörðir í þessu lífi eða því næsta og lausnin undan oki þjáningarinnar er í þeirra eigin höndum. Maðurinn er það sem hann gerir. Hann er frjáls til að vera sinnar eigin gæfu smiður með athöfnum sínum og ber fulla ábyrgð á eigin lífi.

Menningarleg áhrif tantra náðu hámarki á Indlandi á elleftu og tólftu öldinni. Á sama tíma og Evrópubúar voru að kikna undan boðum og bönnum páfadóms og beindu athygli sinni að þeirri umbun eða refsingu sem þeir töldu bíða sín handan grafar nutu Indverjar lystisemda jarðlífsins, einkum unaðssemda kynlífsins. Þau örfáu tantrísku hof sem ennþá finnast á Indlandi sýna goð og gyðjur í fjölskrúðugum samfarastellingum og lostafullum atlotum af ýmsu tagi.

"Í tantra var kynlíf meðan á tíðum stendur ekki aðeins talið hættulaust heldur eftirsóknarvert því talið var að kynorka og lostasemi konunnar næði hámarki meðan hún hafði á klæðum."

Yfirráð tantra voru þó skammvinn á Indlandi. Tantra gekk í berhögg við siðfræði hindúismans en þar gætti vaxandi íhaldssemi í kynferðismálum, sem varð að lokum til þess að iðkendur tantra neyddust til þess að stunda trú sína í leynum og gera enn. Fylgjendur tantra hafa ímugust á sjálfspíslum eins og til dæmis föstum, skírlífi og misþyrmingum á eigin líkama. Þetta sjónarmið kemur vel fram í trúarriti tantra þar sem gyðjan Shakti er látin segja: ,,Átrúnaður minn er laus við sjálfsafneitun og sársauka."

Ýmsir helgisiðir tantra, eins og hópkynlíf, víndrykkja, kjötát og kynmök við konur sem höfðu blæðingar, hneyksluðu prestastétt hindúa. Af trúarlegum ástæðum eru samfarir víða bannaðar meðan konan hefur tíðir. Konan var álitin óhrein og tíðablóðið talið óhreinka lim karlmannsins. Læknisfræðin hélt því meira að segja lengi fram að sviti og blóð konu með blæðingar innihéldi eitrað efni. Nútímarannsóknir hafa hins vegar afsannað þessa kenningu. Í tantra var kynlíf meðan á tíðum stendur ekki aðeins talið hættulaust heldur eftirsóknarvert því talið var að kynorka og lostasemi konunnar næði hámarki meðan hún hafði á klæðum.

Iðkendur tantra virtu einnig hina rígskorðuðu stéttaskiptingu Indlands að vettugi og höfðu samfarir við konur og karla úr hópi hinna ósnertanlegu sem jafnvel fólk úr lægstu stéttum landsins hafði ekkert samneyti við.

Hinn vísindalegi grundvöllur tantra er svonefnt ashtanga-jóga eða átta-greina-jóga. Þessir átta þættir, sem iðkendur tantra verða að tileinka sér, eru: fimm siðræn bönn (yama); fimm siðræn boð (niyama); sérstakar líkamsæfingar (asana); öndunaræfingar (pranayama); stjórnun skynfæranna (pratyahara); einbeiting hugans (dharana); hugleiðsla (dhyana) og loks samadhi sem er stöðug viðvarandi hugkyrrð er leiðir til hugljómunar og er reyndar markmið allrar jógaiðkunar. Regluleg ástundun ashtanga-jóga skiptir sköpum í tantra. Án slíkrar iðkunar næst enginn árangur. Jafnvel þótt kynmök samkvæmt ákveðnum reglum séu meginatriði í tantra þjóna þau ekki tilgangi sínum án tilhlýðilegs undirbúnings.

Tantra leggur jafnframt áherslu á mikilvægi jákvæðrar hugsunar. Jákvæð hugarafstaða er nefnd shiwa og er talin fyrirbyggja áföll og sjúkdóma, auka hreysti og lengja lífdaga einstaklingsins. Í dag vitum við að bjartsýni og lífshamingja bætir heilsu manna. Nýlegar rannsóknir hafa leitt í ljós að framfarir krabbameinssjúklinga fara að verulegu leyti eftir hugmyndum þeim sem þeir sjálfir gera sér um getu sína og heilsufar.

Tantra kennir að samfarir, fullnæging og kynferðisleg samvera greiði fyrir góðri heilsu og dragi úr hrörnunareinkennum ellinnar. Niðurstöður rannsókna á hormónastarfsemi líkamans benda til þess að kynferðisleg örvun hjálpi til við að halda líkamanum ungum. Ávinningur kynlífsins felst þó ekki aðeins í hormónastarfseminni. Vellíðan er að mati tantra forsenda góðrar heilsu og helsta uppspretta vellíðunar er kynferðisleg fullnæging.

Helgiathafnir kynlífsins í tantra eru chakra puja eða hópkynlíf og maithuna sem er ætlað pörum. Chakra puja hefst á því að konurnar, sem taka þátt í helgisiðnum, afklæða sig og setja kjóla sína í sérstakan kassa sem er hafður fyrir framan anddyri hofsins. Síðan ganga þær inn í hofið og setjast niður í hring í kringum lærimeistarann, guru, og konu hans. Þau stýra athöfninni og sjá til þess að allt fari fram samkvæmt settum reglum. Karlmennirnir fækka því næst fötum og áður en þeir ganga inn í hofið taka þeir einn kjól úr kassanum. Eigandi kjólsins er þar með orðinn kynfélagi eða shakti karlmannsins í þessari sérstæðu trúarathöfn.

"Karlmennirnir fækka því næst fötum og áður en þeir ganga inn í hofið taka þeir einn kjól úr kassanum. Eigandi kjólsins er þar með orðinn kynfélagi karlmannsins."

Áður en lengra er haldið njóta þátttakendur sameiginlegrar máltíðar sem hefur táknrænt gildi. Þeir drekka rauðvín sem í fræðum tantra stendur fyrir helgidóm eldsins. Vínið felur í sér ímynd hinnar alheimslegu orku. Það gleður mannsins hjarta, losar um hömlur og færir hann nær kjarna eigin verundar. Algengara var þó að iðkendur tantra teyguðu bhang, mjólkursoð blandað smjöri af blómsprotum villtra kannabisplantna eða ganja, sambærilegan veig úr ræktuðum blómsprotum kvenhampsins. Kjötmeti er jafnframt á boðstólum. Því er ætlað að minna þátttakendur á dýrslegan uppruna sinn og auka samkennd þeirra með dýrum merkurinnar. Fiskur er borinn fram í sama tilgangi. Loks neyta aðilar hópsins kornbrauðs sem stendur fyrir jörðina og allt sem á henni vex.

Því næst kyrjar hópurinn trúarlega söngva, svonefndar möntrur eða máttarorð sem notaðar eru í hugleiðslu og eiga að hjálpa þátttakendum að hverfa til dýpri vitundarvídda hugans. Om mani padme hum er dæmi um möntru sem hefur bæði andlega og kynferðislega merkingu. Mani þýðir hvort tveggja í senn skartgripur og reður karlmanns. Á sama hátt merkir padme bæði lótusblóm og sköp kvenmannsins.

Við lok söngsins gerir hópurinn öndunaræfingar úr jóga og einbeitir sér að neðstu orkustöð líkamans, mænurótarstöðinni. Samkvæmt fræðum jóga er hinn magnþrungni lífskraftur, kúndalíni, vafinn í dróma í mænurótarstöðinni. Markmið tantra er að leysa kúndalíniorkuna úr læðingi og fá hana til þess að stíga upp eftir hryggsúlunni og sameinast efstu orkustöðinni sem er í hvirflinum. Við það myndast algleymisástand eða einingarvitund, einstaklingurinn kemst í ,,algert bindandi og óuppleysanlegt samband við guðóminn".

Þegar öndunaræfingunum og hugleiðslunni lýkur hefja aðilar hópsins samfarir. Tantra leggur áherslu á sameining kynfæranna sé ekki aðalatriðið heldur kærleikurinn, nálægðin og hinn andlegi unaður sem fylgir ástarleiknum. Þátttakendur chakra puja líta á hvort annað sem gyðjur og guði og hefja þannig lífsnautnina til æðra stigs. Með orðum Mozarts: ,,Maður og kona, kona og maður, sameinuð verða þau Guði lík."

Maithuna fer að mörgu leyti fram á svipaðan máta og chakra puja nema það er eingöngu hugsað fyrir pör. Helgiathöfnin hefst með því að elskendurnir baða sig í sameiningu og þurrka hvort öðru. Síðan ber karlmaðurinn ilmolíu á allan líkama ástkonu sinnar og nuddar hana samkvæmt ákveðnu kerfi. Hann nuddar fyrst í stað hálsinn, handleggi, brjóst, maga, læri og loks fætur. Konan gerir slíkt hið sama við ástmann sinn. Þegar nuddið hefur verið leyst af hendi fer konan í rauðan slopp en karlmaðurinn í hvítan. Rauði liturinn táknar tíðablóðið en hvíti liturinn sæði karlmannsins og er hvort tveggja álitið heilagt í trúarkerfi tantra. Því næst er sest að snæðingi og rauðvín haft með matnum.

Að máltíð lokinni iðkar parið öndunaræfingar og hugleiðslu þar sem athyglinni er beint að neðstu orkustöð líkamans, mænurótarstöðinni. Þegar þessu er lokið afklæðast þau á nýjan leik og sitja gegnt hvort öðru á gólfinu. Karlmaðurinn snertir nú með fingurgómunum líkama ástkonu sinnar á fyrirfram ákveðinn hátt. Honum ber að snerta hjarta hennar, hvirfilinn, augun, "þriðja augað" sem er á miðju enni, hálsinn og eyrnasnepla. Síðan kemur hann við geirvörturnar, nafla, læri, hné, fætur og loks kynfæri konunnar. Kvenmaðurinn gerir slíkt hið sama við elskhuga sinn. Að þessu loknu hefja þau kynmök. Í tantra eru kenndar fjölmargar samfarastellingar (asana) og á hver og ein þeirra að hafa mismunandi áhrif á kynfullnæginguna og andlegan þroska mannsins.