,,Vér erum ekki börn myrkursins”

,,Vér erum ekki börn myrkursins”

Sjónarhóll indíana Norður-Ameríku

Indíánahöfðinginn Lúther, Reistur Björn – sem fæddist árið 1867 – eyddi fyrstu árum ævi sinnar á sléttum Nebraska og Suður-Dakóta. Ellefu ára að aldri var hann einn af fyrstu nemendunum sem innrituðust til náms við skóla handa indíánum í Carlisle, Pennsylvaníu.

Eftir fjögurra ára nám var hann gerður að kennara í Suður-Dakota. Hann starfaði sem túlkur við ,,Wild West Show” Buffaló Bills. Síðustu árum ævi sinnar varði hann til fyrirlestrarhalds og ritstarfa.

Tatanga Mani – eða Gangandi Buffaló – fæddist 20. mars 1871. Það kom í hans hlut að verða ganga erinda Kanada-stjórnar sem friðarumleitandi hennar. ,,Stoney”-Indíáni að uppruna eyddi hann fyrstu árum ævi sinnar í Morley í Alberta, en ungur að árum var hann tekinn til fósturs af hvítum trúboða – John McDougall.

Þótt hann hlyti menntun sína í skóla hins hvíta manns, þá afrækti hann aldrei að rannsaka og læra of náttúrunni. Á efri árum sínum fór stjórninn þess á leit við hann að hann ferðaðist um heiminn sem fulltrúi Indíána. Tatanga Mani dó árið 1967.

Skúli Magnússon þýddi og samdi kynningu.

 

Efnisyfirlit


 

ALDREI VARÐ OSS HUGSAÐ TIL VÍÐFEÐMRAR OPINNAR SLÉTTUNNAR, fagurmótaðra, ávalra hæðardraganna eða til sístreymi hins ferska vatnsflaums sem þræðir bugðu af bugðu gegnum þykkni vatnagróðursins margslungið – aldrei varð oss hugsað á þann hátt að þetta væri ,,villtrar” náttúru.

Aðeins í augum hins hvíta manns er náttúran ,,villt” og einungis frá hans sjónarhorni er landið numið ,,villtum” dýrum og ,,skrælingjum”. Í skiptum vorum við náttúruna var hún töm og spök. Jörðin var auðsæl og gjöful, og allt umhverfis oss urðum vér varir blessunar hinnar Miklu Dulúðar.

,,Við sáum máttarverk hins Mikla Anda í næstum hverjum hlut: sólinni, mánanum, trjánum, vindinum og fjöllunum. Stundum nálguðumst vér hann fyrir meðalgöngu þessara vina vorra. Hví var það svo afleitt?”

Loðinn kom hann að austan og óð fram með ruddafengnu ofbeldi og hlóð ranglæti á ranglæti ofan gagnvart oss og þeim sem oss stóðu næst. Þá gjörðist náttúran ,,villt”. Þá flúði dýr á skógi er það vissi mann á næstu grösum. ÞANNIG VARÐ UPPHAF ,,VILLTA VESTURSINS”.

– Höfðingi Lúther, Reistur Björn


 

ÞEGAR LANDINN SAT ÚTIFYRIR TJALDDYRUM Á HÆKJUM SÉR OG hugleiddi lífið og tilgang þess fann hann glöggt sifjabönd sín við aðrar lífverur, og heiminn allan leit hann sem einn samfelldan frændgarð. Sá maður sat við uppsprettur hinnar einu raunsönnu menningar. En þegar hann sneri baki við lífsform feðranna, var öxin reidd að rótum manndóms og vaxtar.

– Höfðingi Lúther, Reistur Björn


 

VORT FÓLK ÞEKKTI ENGIN LÖG, EN ALLT UM ÞAÐ KOMUM VÉR OSS vel gagnvart hinum Mikla Anda – þann sem er skapari alls og drottinn allra. Þið hvítu mennirnir haldið að vér séum ,,skrælingjar”. En þið berið ekkert skynbragð á bænir vorar. Og þið reynið heldur ekki að skilja þær. Þegar vér kváðum óð vorn til lofgjörðar sól, tungli eða vindinum, þá sögðuð þið bara að vér tilbæðum hjáguði. En þrátt fyrir skilningsskort ykkar hafið þér útskúfað oss sem fordæmdum sálum, einungis vegna þess að vér fluttum ekki bænir vorar á sama veg og þið.

Við sáum máttarverk hins Mikla Anda í næstum hverjum hlut: sólinni, mánanum, trjánum, vindinum og fjöllunum. Stundum nálguðumst vér hann fyrir meðalgöngu þessara vina vorra. Hví var það svo afleitt? Ég hygg að trú vor til hins æðsta sé sönn og hrein – og að vér berum til hans einlægara traust en hvítu mennirnir sem kallað hafa oss heiðingja … Vér Indíánar sem fæðumst og deyjum í náinni snertingu við náttúruna og herra hennar erum ekki börn myrkursins.

Var ykkur kunnugt um að trén hefðu mál? Þau tala hvert til annars, og þau myndu ávarpa þig ef þú gefðir þér tóm til að ljá þeim eyra. Meinið er – hvíta fólkið hlustar ekki. Það hlustaði aldrei á indíánana, svo það er borin von að það heyri raddir náttúrunnar. En eg hef lært fjölmargt af trjánum: stundum varðandi veðrið, stundum dýrin og stundum hinn Mikla Anda.

– Gangandi Buffaló (Tatanga Mani)

Bjarnarspor

Prentvæn útgáfa Prentvæn útgáfa Senda með tölvupóst Senda með tölvupóst